پایگاه خبری تحلیلی اخبار محرمانه

آخرين مطالب

بهمن کیارستمی فیلمی درباره مهاجرت معکوس افغان‌تبارهای ساکن ایران می‌سازد فرهنگی اجتماعی

بهمن کیارستمی فیلمی درباره مهاجرت معکوس افغان‌تبارهای ساکن ایران می‌سازد

  بزرگنمايي:

اخبار محرمانه - ایسنا / بهمن کیارستمی که در «اکسدوس» به سیل مهاجرت معکوس افغان‌تبارهای ساکن ایران پرداخته، گفت: این فیلم کاتالوگ یا دفترچه راهنمایی است که نسبت به مهاجران کشور همسایه، اطلاعاتی به مخاطب خود ارائه می‌دهد.
سالن سینما حقیقت مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، بعدازظهر دوشنبه بیستم خردادماه شاهد نمایش و سپس جلسه نقد و بررسی مستند «اکسدوس» به کارگردانی بهمن کیارستمی بود. در ابتدای این جلسه ناصر صفاریان مجری برنامه و مسئول جلسه‌های نمایش فیلم مرکز با اشاره به کسب جایزه‌ی بزرگ بخش بین‌الملل جشنواره‌ی سینما حقیقت توسط فیلم «اکسدوس» گفت: این فیلم در ماه‌های پس از برگزاری جشنواره سینما حقیقت، در مراکز فرهنگی مختلف نمایش‌های متعددی داشت اما تعدد این نمایش‌ها از تعداد تماشاگران «اکسدوس» در این جلسه کم نکرد و این مایه‌ی خوشحالی است.
وی سپس کتاب‌های عکس «فتو ریاحی» و «گلشهر» را نقطه‌ی آغاز ایده‌ی تولید «اکسدوس» دانست و از سازنده‌ی این فیلم خواست تا درباره‌ی نحوه شکل‌گیری و ساخت این مستند توضیحاتی ارائه کند.
بهمن کیارستمی که در «اکسدوس» به سیل مهاجرت معکوس افغان‌تبارهای ساکن ایران پرداخته، در پاسخ به این نکته گفت: کتاب «فتو ریاحی» جمع‌آوری آرشیو عکس‌هایی از افغان‌تبارهایی بود که در لواسان زندگی می‌کردند و در دهه‌ی 1370 که هنوز نرم‌افزارهای پیام‌رسان موبایلی تقریباً همه‌گیر نشده بود به این عکاسی می‌رفتند تا به نوعی نامه‌های تصویری تهیه کرده و برای خانواده‌های خود بفرستند. زمانی که برای رونمایی کتاب «فتو ریاحی» به دانشگاه گوهرشاد کابل رفته بودم، با جمعی از استادان دانشگاه علامه طباطبایی همسفر بودم. در هنگام بازگشت از افغانستان سری هم به شهر کوچک گلشهر در اطراف مشهد زدیم؛ جایی که به دلیل تعدد حضور افغان‌تبارها در این شهر، یک افغانستان کوچک به حساب می‌آید.
کیارستمی با بیان این اینکه "بازدید از گورستان گلشهر که مدفن تعداد زیادی از مهاجران افغان به حساب می‌آید نیز به چاپ کتاب عکس «گلشهر» منجر شد" ادامه داد: این پژوهش‌های میدانی تا سال گذشته که قیمت دلار در ایران صعودی ناگهانی داشت، ادامه پیدا کرد؛ زمانی که سیل مهاجرت معکوس به افغانستان آغاز شد. در همان دوران به صورت اتفاقی مسیرم به جاده‌ی خاوران افتاد و با مرکز بازگشت امام رضا (ع) آشنا شدم که شلوغ‌ترین روزهای مراجعه‌ی افغان‌ها برای بازگشت به کشور خود را تجربه می‌کرد. تصمیم گرفتم از وضعیت این مهاجران تصویربرداری کنم و در حالی که امیدی برای انجام این کار نداشتم، درخواست خود را ارائه دادم. این مجوز بعد از چند هفته پی‌گیری صادر و نتیجه‌اش فیلمی شد که به نمایش درآمد.
کیارستمی سپس در پاسخ به نکته‌ی مطرح‌شده از سوی ناصر صفاریان درباره‌ی مشاهده‌گر بودن مستند «اکسدوس» و استفاده از کتاب عکس‌های «فتو ریاحی» و «گلشهر» به عنوان منابع تحقیقاتی خود توضیح داد: فصل‌بندی این فیلم بیش‌تر تحت تأثیر فرم فوتو ریاحی است و من در ساخت آن از تقسیم‌بندی کاتالوگ آن عکاس‌خانه الهام گرفتم. در نهایت می‌توان گفت این فیلم نیز کاتالوگ یا دفترچه راهنمایی است که نسبت به مهاجران کشور همسایه، اطلاعاتی به مخاطب خود ارائه می‌دهد.
او در ادامه صحبت‌هایش با اشاره به اینکه "در شرایط فیلم‌برداری دیگر یادت می‌رود که با مهاجرها طرف هستی و آن‌ها را در قالب مراجعه‌کننده‌هایی می‌بینی که کار اداری دارند " بیان کرد: این موضوع برای مستندهایی که به آن‌ها مشاهده‌گر گفته می‌شود موقعیت جالبی است، چون آدم‌ها در شرایطی هستند که باید یک سری اطلاعات ارائه دهند تا کاری انجام شود و این برخوردها می‌تواند در یکی از مناطق شهرداری هم رخ بدهد.
بهمن کیارستمی در بخشی دیگر ادامه داد: ساخت این نوع فیلم به گونه‌ای بود که در زمان تصویربرداری اصلاً نمی‌دانستم چه اتفاقی در حال رخ دادن است. در حقیقت می‌توان گفت «اکسدوس» یک نوع تحقیق مصور درباره‌ی مهاجرت معکوس افغان‌تبارهاست و من رفته بودم که ببینم چنین چیزی اصلاً می‌تواند به فیلم تبدیل شود یا نه. کسانی که در این فیلم با آن‌ها گفت‌وگو شده، از حضور دوربین و بوم صدابرداری اطلاع داشتند اما نکته‌ای که این شرایط را متفاوت جلوه می‌دهد این بود که این گفت‌وگوها در لحظه‌ی خروج این افراد انجام می‌شد نه در زمان ورود آن‌ها.
او خاطرنشان کرد: نکته‌ی جالب این است که مهاجرانی که به این مرکز مراجعه کرده بودند، اغلب موقعیت مقتدرانه‌ای داشتند و به صورت تلویحی به گفت‌وگوکننده‌ها می‌گفتند «ما که رفتیم، شما هم بهتر است برای مملکت خود کاری انجام دهید.» و این وضعیتی بود که مکالمه‌ی مورد بحث را پیچیده‌تر و در عین حال جذاب‌تر می‌کرد.
این مستندساز در پاسخ به پرسش یکی از تماشاگران حاضر در سالن که «اکسدوس» را شبیه آلبوم موسیقی باب مارلی توصیف کرد، گفت: باید اشاره کرد که منبع الهام این دو کار، کتاب دوم تورات بوده که شرح خروج قوم بنی‌اسراییل است. به نظر می‌رسید این نکته انطباق زیادی با شرایط مهاجرت گروهی افغان‌تبارها از ایران داشت و به همین دلیل از این قطعه موسیقی در فیلم استفاده کردم.
کیارستمی همچنین گفت: در هنگام تدوین این فیلم و به دلیل حساسیت‌هایی که وجود داشت حواسم بود که از تصویر برخی آدم‌ها استفاده نکنم. در این فیلم همه‌ی کسانی که در مقابل دوربین قرار گرفته‌اند برای خود داستانی دارند و از این نظر «اکسدوس» جزء فیلم‌هایی بود که تدوین آن خیلی جذاب و لذت‌بخش بود.
او در بخش پایانی این جلسه در پاسخ به پرسش یکی از تماشاگران «اکسدوس» درباره‌ی زاویه دید خود در این فیلم گفت: این مستند جزء فیلم‌هایی بود که تا پیش از تصویربرداری، طرحی برای فرم آن نداشتم و از آن‌جا که با صدها اتفاق جالب روبه‌رو شده بودم، احساس می‌کردم در جایی قرار گرفته‌ام که برای فیلم ساختن عالی است. روز اول تصویربرداری متوجه شدم تصویرهای خیلی زیادی گرفته‌ام اما بین آن‌ها چیز دندان‌گیری برای ساخت فیلم وجود نداشت. تا این که در پایان آن روز یکی از مسئولان اردوگاه از من خواست کنار او بنشینم و از روی چهارپایه‌ای که پشت پنجره قرار داشت به ماجرایی که برای یکی از مهاجران پیش آمده بود نگاه کنم. همان موقع به نظرم رسید که جای دوربین این‌جاست و اگر آن موقعیت را تجربه نکرده بودم، شاید «اکسدوس» شکل دیگری داشت.
پوریا جهانشاد منتقد برنامه نیز در بخش جمع‌بندی صحبت‌های خود گفت: اگر بپذیریم جهانی که ما در آن زندگی می‌کنیم سویه‌مند و تامین‌کننده‌ی منافع گروه‌هایی نزدیک به قدرت و هرم اقتصادی است، حتماً با خود فکر می‌کنیم که یک مستندساز حتماً باید در موضوع انتخابی خود مداخله کند و از این زاویه، مستند «اکسدوس» مداخله‌ی فیلم‌ساز در ساخت تصویری از یک گروه از اقلیت‌ها در ایران است که در زیر برچسب قربانی گم شده‌اند. این برچسب، جشنواره‌پسند و مورد توجه بسیاری از مخاطب‌هاست اما مهم این است که در ساخت چنین فیلم‌هایی پیامدنگاری نکنیم و هسته‌ی محوری فیلم را به یک سوژه‌ی غیرتاریخی، غیرتبارشناختی و گسیخته از زمان و مکان تبدیل نکنیم. چنین سوژه‌ای با بهره‌گیری از جیب ما می‌تواند به حیات خود ادامه دهد اما قطعاً نمی‌تواند ارتقا پیدا کند.
او در پایان افزود: هرچه‌قدر از این قربانی‌نگاری، پیامدنگاری و شرم‌نگاری‌ها فاصله بگیریم، می‌توانیم سوژه و امکانات کمک‌کننده به تغییر آن را بهتر بشناسیم.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

چند پلاسکوی دیگر فرو می‌ریزد؟

برداشت 3000 میلیاردی صداوسیما از بودجه دستگاه‌ها

وقتی تماشای سریال‌ هم جزو کارهای لاکچری می‌شود!

بازیگران «عنکبوت» مقابل دوربین کلاری رفتند

فرانسه 3 نامزد اسکارش را معرفی کرد

فلورا سام: عزاداری که در مقابل ظلم ساکت می‌ماند بهتر است برای امام حسین عزاداری نکند

پایان جشنواره دوویل فرانسه همراه با تنفر از دونالد ترامپ

بودجه 250 میلیون دلاری تازه‌ترین اثر کریستوفر نولان

محمودی: می‌توان فیلم کوتاه را برای مخاطب عام هم اکران کرد

سامانه «عقاب» به زودی عملیاتی می‌شود/اهداف پرنده را با سلاح لیزری منهدم می‌کنیم

دلیل در امان بودن عمق امارات از حملات یمنی‌ها

چهره ها/ ریحانه پارسا در کافه قدیمی جزیره هرمز

چهره ها/ منتقد سینما، مسعود فراستی را نقد می کند

پایش عملکرد سازمان امور مالیاتی کشور

ایوب آقاخانی: این روزها با سریال «سلام آقای مدیر» با مردم هستم

علی مصفا در فیلم جدید مهرجویی بازی می‌کند

دو فیلم جدید برای میخکوب کردن مخاطب روی صندلی

تعارف بازارهای نفتی به نفت‌کش‌های ایران

یمن: شهرهای امارات جزو اهداف بعدی ما هستند

درخواست عربستان برای واردات بنزین از ایران

چهره ها/ خانم مجری شناسنامه اش را رو کرد

چهره ها/ کنایه های حمیدرضا آذرنگ به برنامه محمدحسین میثاقی

چهره ها/ کادوی متفاوتی که مادر علی ضیا برای تولدش داد

چهره ها/ ریحانه پارسا در خانه های قدیمی جزیره هرمز

مارتین اسکورسیزی با «ایرلندی» به جشنواره رم می‌رود

صحبت سفیر ایتالیا درباره مشکلات استراماچونی

واکنش ترامپ به نامه دعوت «کیم جونگ اون»

شاهزاده سعودی برانکو را غرق در پول کرد

چهره ها/ خاطره بازی علی دایی با بازی پانزده سال پیش ایران و بحرین

واکنش پرویز پرستویی به بازیگر شدن پسرش

کنایه توییتری هالک به بوریس جانسون

«ایرونیجات» همچنان بلاتکلیف است

کسی که بهرام رادان و مهناز افشار را به سینما آورد

تکذیب خبر انصراف محمد فیلی از بازی در «خروج»

گفت‌وگوی بن‌سلمان و وزیر دفاع آمریکا درباره حملات به آرامکو

استقلال ناکام؛ پسر کی‌روش بازیکن هفته!

مقصر مرگ پسر بچه‌ی 8 ساله در آزادی کیست؟

پرسپولیس دستش را برای استقلال «رو» نکرد

ترامپ:‌به دنبال جنگ با هیچ کسی نیستیم

دستگیری سارقان فرش مساجد و امامزاده‌ها

مقاومت یمن تلافی کرد؛ بازار نفت به‌هم ریخت

نان بحرین از نفت آرامکو برید!

حکایت توانایی سعودی‌ها که توسط یمن در نطفه خفه شد

معاون اوباما: منتظر تصمیم سعودی‌ها برای آمریکا هستیم!

نظر مقام سابق پنتاگون درباره اتهام حمله به آرامکو از ایران

جزئیات طرح شناور شدن ساعت کاری دستگاه‌های دولتی تهران

ژاوی با السد به نیمه نهایی لیگ قهرمانان رسید

هراس دشمنان از حرکت پیاده‌روی اربعین

تکلیف برانکو مشخص شد

هیات سیاسی طالبان به تهران سفر کرد