پایگاه خبری تحلیلی اخبار محرمانه

آخرين مطالب

سرمقاله دنیای اقتصاد/ اجرائیات و تحقق برنامه‌های توسعه مقاله

سرمقاله دنیای اقتصاد/ اجرائیات و تحقق برنامه‌های توسعه

  بزرگنمايي:

اخبار محرمانه -
سرمقاله دنیای اقتصاد/ اجرائیات و تحقق برنامه‌های توسعه
٣٦
٠


دنیای اقتصاد / « اجرائیات و تحقق برنامه‌های توسعه » عنوان سرمقاله روزنامه دنیای اقتصاد به قلم دکتر روح‌اله اسلامی(رئیس گروه مطالعات و برنامه‌ریزی فرهنگی اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد) است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
مطالبات شهروندان و خرد سیاسی حکمرانان معمولا از بی‌شمار موضوعی که در ورودی سیستم سیاست‌گذاری قرار می‌گیرد، براساس فیلترهای ایدئولوژیک و نوع شبکه قدرت برخی را به‌عنوان موضوعات دارای اولویت مشخص می‌سازد. براساس بودجه، نیروی انسانی، فلسفه حاکم بر سیستم سیاست‌گذار و نحوه چینش قوای سه‌گانه، طراحی سیاست نیز صورت می‌گیرد و به نهادهای عمومی برای اجرا ابلاغ می‌شود.
در این مرحله ساختارهای اجرایی حکومت براساس مدل‌های تفکیک قوا سعی می‌کنند با فنون و راهبردهایی طراحی‌های انجام‌گرفته را عملیاتی سازند. برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های اجرایی که تفاوت کشورهای در حال توسعه و توسعه‌یافته را شکل داده است، در ادامه تحلیل می‌شود.
1- لایه‌های ساختاری قدرت و خصومت یا ائتلاف: نهادهای اجرا معمولا لایه‌های مردمی، اداری، سنتی یا نظامی و امنیتی دارند و هر یک سعی می‌کنند نقش بالاتری در سلسله مراتب قدرت اجرایی داشته باشند. معمولا در گزاره‌های مشروعیتی همه لایه‌ها و نهادهای برآمده از آنها سعی دارند بودجه، اختیارات و بازنمایی بالاتری داشته باشند. اگر حکومت قانون و مفروضات بوروکراتیک بر کشوری حاکم نشود، دستگاه‌های اجرایی به‌صورت رقیب دست به اقدامات خصومت‌زا خواهند زد؛ در‌حالی‌که همه نهادهای عمومی باید یکسو، در سلسله مراتب قانونی به سمت برآوردن اهداف نظام سیاسی حرکت کنند، موازی‌کاری و دشمنی بدنه، حکومت را فراخواهد گرفت. بازی با حاصل جمع صفر و رسواسازی‌های مختلف آغاز می‌شود و گاهی برخی نهادها سعی می‌کنند به جای ائتلاف و تقسیم کار به سمت موازی‌کاری، حرکت‌های فراقانونی و ایجاد تنش حرکت کنند. اجرائیات در چنین ساختار چندلایه‌ای تنها هدررفت انرژی و نیروی انسانی و خودتخریب‌گری را به‌دنبال دارد.
2- جایگاه فرهنگ ملی در اجرائیات حکومت: بدون داشتن کشوری که مرزهای مشخص دارد، حکومتی که براساس قانون رویه و ترتیبات دارد و همین‌طور شهروندان برابر، توسعه دست‌یافتنی نیست. مجموع شاخص‌های اشاره‌شده در مورد دولت، کشور ملی را شکل می‌دهد که نهادهای عمومی در درون آن مفاهیمی همچون خیر، مصلحت، منافع و امنیت ملی را مجری هستند. در بسیاری از کشورهای در حال توسعه فهمی از دولت ملی وجود ندارد و به جای آن فرهنگ فرقه‌ای، قبیله‌ای و طایفه‌ای مشاهده می‌شود. به‌عنوان مثال در استخدام‌ها خویشاوندگرایی وجود دارد یا در ارتقا و تبدیل وضعیت‌ها تنها قشر و جماعتی مشخص که رابطه‌های رانتی دارند، کارگزاران حکومت را شکل می‌دهند. فرهنگ ملی یعنی دفاع از کشور به نام و ننگ و ایجاد کردن رویه‌هایی که همه شهروندان فرصت برابر براساس شایستگی اکتسابی داشته باشند. در برخی از کشورهای در حال توسعه، خون، نژاد، قبیله، اقوام، فرقه و گرایش‌های متعصبانه و متملقانه جای فرهنگ ملی را می‌گیرد و کار به جایی می‌رسد که نهادهای دولتی در اجرا به جای آنکه مشکل عمومی را حل کنند بنگاه‌های رانتی، قوم و خویشی در جهت کنترل شهروندان و اشتغال‌زایی‌های خاص می‌شوند. دولت‌ها باید برای ارائه کالاهای عمومی در زمان شکست بازار وارد شوند و کارکردی داشته باشند؛ اما گاهی خود جزئی از مشکل هستند و تنها توانسته‌اند بخشی از شهروندان را با رابطه‌های غیرشفاف مبتنی‌بر نسبت خانوادگی و ارادت متملقانه شاغل سازند. در چنین فرآیندی اجرائیات و آموزش و ارتقای کارگزاران بی‌معنا است.
3- پاسخگویی و شفافیت در اجرائیات: حکومت در نهادهای اجرایی به لحاظ بودجه، نیروی انسانی و به‌خصوص سیاست‌گذاری‌های اجرایی باید شفاف و پاسخگو باشد. چه هزینه‌هایی در کجا و چرا صورت گرفته است؟ میزان تحقق اهداف و مطالبات چه میزان بوده است و وضعیت نیروی انسانی چیست؟ همه مواردی است که خواسته شهروندان در همه حکومت‌ها است. اگر بخش‌هایی از قوای سه‌گانه، کارگزارانی از نهادهای عمومی و بخش‌هایی از دولت به سمت مخفی‌کاری و ایجاد محفل‌های سیاسی حرکت کنند، به‌راحتی می‌توانند همه شاخص‌های حکمرانی خوب را از بین ببرند. به‌خصوص وقتی اتحادها در راستای تضعیف نهادهای عمومی بوروکراتیک و دموکراتیک حرکت کنند گونه‌ای همراستایی میان نهادها به نام شوراگرایی برای تضعیف پاسخگویی شکل می‌گیرد. اجرائیاتی که باید امر عمومی را سامان دهد تنها به امر خصوصی توجه می‌کند و از یکسو مطالبات صنفی و حزبی را برآورده می‌کند و از سوی دیگر محدودیت‌های شدید بر حوزه خصوصی شهروندان وضع می‌کند.
راهبرد در کشورهای توسعه‌یافته کمک گرفتن از محتوای حکومت قانون مبتنی‌بر شاخص‌های حکمرانی خوب و به لحاظ شکلی، پیاده‌سازی حکومت‌های شبکه‌ای و هوشمند است. در سطح فلسفی هرگونه یکدست‌سازی افلاطونی منجر به تولید سیاست‌های توتالیتر می‌شود و امکان رواداری و تکثر اجتماعی را در هم می‌شکند. در سطح اجرایی نیز هرگونه برنامه کلی بدون توجه به واقعیت‌ها، سیاست‌ها را از اتخاذ فنون اثرگذار دور خواهد ساخت. اجرائیات اغلب در دام نهادهای موازی، کارگزاران بی‌تخصص، نیروی انسانی انتسابی گرفتار می‌شود و در نهایت به هدررفت بودجه و ناکارآمدی منجر می‌شود. ادبیات تئوریک و مفاهیم علمی در این راستا می‌تواند راهگشای اثربخش کردن اجرائیات در حکومت به قصد دستیابی به توسعه پایدار شود.


نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

سرمقاله خراسان/ نشانه های نظم جدید منطقه ای

سرمقاله کیهان/ جمهوری عزت

سرمقاله رسالت/ جمهوری عزت

سرمقاله شرق/ برکناری بولتون و اهداف ترامپ

سرمقاله اعتماد/ مذاکره؛ اهرم فشار امریکا

سرمقاله ایران/ مذاکره مظلوم!

سرمقاله صبح نو/ موقعیت جدید ایران

سرمقاله سیاست روز/ راهکار کدام است؟

سرمقاله جوان/ مذاکره نکردن با امریکا صدای واحد ایران

سرمقاله ابتکار/ هیئت سیاسی طالبان از مسکو تا تهران

سرمقاله قدس/ توافقنامه «آدانا» پله نخست حل بحرانی هشت ساله

سرمقاله مردم سالاری/ خلیج فارس، منطقه حیرت

محمود صادقی: شفافیت باید بر همه ارکان حاکمیت بتابد

«قدرت نرم» سخت چین؛ «انقلاب کنفوسیوس» یعنی چه؟

خنجر صهیونیست ها بر سینه ترامپ!

پایین‌تر از حد انتظار

پایان سحر

چرا در قفس هیچ‏ کسی «کرکس» نیست‏؟

نظام و عملکرد صداوسیما

سرمقاله کیهان/ چگونه کلیسای پورتلند حسینیه شد؟

سرمقاله رسالت/ مذاکرات در تله فریب و بلوف

سرمقاله شرق/ مردمی‌بودن؛ راز ماندگاری عاشورا

سرمقاله اعتماد/ طلای عاشورا و بدلیجاتش

سرمقاله ایران/ پیام عاشورا برای امروز ما

سرمقاله دنیای اقتصاد/ آموزه‌های فقر سوئدی

سرمقاله فرهیختگان/ اربعین 3 میلیون نفری

سرمقاله آفرینش/ معلولان در جامعه ما از حقوق شهروندی کمترین بهره را دارند

سرمقاله جمهوری اسلامی/ مذاکرات قطر و خیانت آمریکا

سرمقاله جام جم/ گام سوم؛ لازم اما ناکافی

سرمقاله خراسان/ بنزین و فرصت های تاریخی اصلاح اقتصادی

سرمقاله فرهیختگان/ ابتذال عدالتخواهی کاریکاتوری

سرمقاله ابتکار/ تاثیر گام سوم و پاداش صبر ایران‏

سرمقاله جوان/ موج سوم زین‌کرده‌ها

سرمقاله اطلاعات/ بازی

سرمقاله قدس/ سیاه چاله برگزیت؛ آخرین میخ بر تابوت استعمار پیر

سرمقاله کیهان/ چرا این‌طور شد؟

سرمقاله رسالت/ وزرا مقصرند، وکلا بیشتر

سرمقاله شرق/ کم‌اثرشدن تحریم با گذر از اقتصاد نفتی

سرمقاله اعتماد/ خواسته‌های مشروع ایران

سرمقاله ایران/ «محرم» یک رویش اجتماعی است

سرمقاله دنیای اقتصاد/ اصلاح ساختار بودجه در عمل

سرمقاله جمهوری اسلامی/ تحلیل سیاسی هفته

سرمقاله جوان/ چند گام دیگر می‌توان برداشت؟!

سرمقاله سیاست روز/ سفرهایی که دیده نشدند

سرمقاله فرهیختگان/ خلأهای قانونی ماجرای بهمئی

سرمقاله حمایت/ محاکمه جنایتکاران غربی کلید می‌خورد؟

سرمقاله خراسان/ بانک ها از چنگ اَبَرسهامداران خارج می شوند؟

عذرخواهی می‌کنم

سرمقاله کیهان/ چرا این‌طور شد؟

سرمقاله رسالت/ وزرا مقصرند، وکلا بیشتر