پایگاه خبری تحلیلی اخبار محرمانه

آخرين مطالب

احتکار یا ترس از فقیرتر شدن؟ تحليل ويژه سياسي

احتکار یا ترس از فقیرتر شدن؟

  بزرگنمايي:

اخبار محرمانه -
احتکار یا ترس از فقیرتر شدن؟
٣٢٢
٠
ابتکار / متن پیش رو در ابتکار منتشر شده و انتشار آن به معنی تایید تمام یا بخشی از آن نیست.
این روزها کافی است شایعه‌ای مبنی بر افزایش قیمت و یا کمبود یک کالا به میان بیاید، پس از آن شاهد خریدهای هیجانی و کاذب از سوی مصرف‌کنندگان خواهیم بود. هنگامی هم که دلیل خرید را جویا می‌شویم آن را نه برای نیاز بلکه برای رفع نگرانی‌شان درخصوص افزایش قیمت بیان می‌کنند.
مدت‌ها است که به دلیل جریان‌های اقتصادی و سیاسی کشور، برخی از افراد سودجو دست به اقداماتی برای برهم زدن شرایط می‌زنند تا از این طریق اندک سودی را روانه جیب‌های‌شان کنند. از سویی دیگر با توجه به جو روانی که در جامعه جریان پیدا می‌کند، مصرف‌کنندگان به خریدهایی رو می‌آورند که اغلب مورد نیازشان نیست. این نوع رفتارها از دید برخی از کارشناسان اقتصادی نظم بازار را برهم می‌زنند و موجب گرانی‌های بیشتر خواهند شد. آنها یادآور می‌شوند که ممکن است برخی از افزایش قیمت‌ها در بازارهای مختلف زودگذر باشد که با چنین واکنش‌هایی از سوی مصرف‌کنندگان تعادل عرضه و تقاضا از بین می‌رود و تاثیر نامطلوبی را در بازار به جا خواهد گذاشت، این درحالی است که عد‌ه‌ای دیگر از کارشناسان نظر متفاوتی را بیان می‌کنند. آنها خریدهای هیجانی از سوی مصرف‌کنندگان را به دلیل ناامنی‌های اقتصادی می‌دانند و معتقدند که نگرانی‌ درباره سرنوشت قیمتی بازارها مردم را وادار به ذخیره و خرید کالاهای مختلف می‌کند. آنها می‌گویند که در چنین شرایطی خریداران بدون توجه به نیازهای خود اقدام به خرید کالاهایی می‌کنند که شایعاتی برای گرانی و یا کمبود آنها در جامعه به راه افتاده است. جمشید عدالتیان، اقتصاددان و عضو اتاق بازرگانی با اشاره به عوامل گرانی‌های اخیر و واکنش افراد به آن به «ابتکار» می‌گوید: «در بحث گرانی‌ها مسئله‌ای وجود دارد که باید به آن توجه شود. در کشور ما یک اشتباهی رخ می‌دهد و آن این است که در 29 اسفند که سال به پایان می‌رسد، اول فروردین سریع حقوق و دستمزد، تعرفه برق و آب و قیمت برخی از کالاها تغییر پیدا می‌کند. در حالی که در بسیاری از کشورهای توسعه یافته 2 تا 3ماه بعد از شروع سال حقوق و دستمزد را افزایش می‌دهند. بنابراین در اول فروردین قیمت‌ها 20 تا 25 درصد افزایش پیدا کرده و تورم ایجاد می‌شود. در دیگر کشورها هیچ زمانی به این شکل رفتار نمی‌کنند چراکه این تورم انتظاری است و افراد می‌دانند اگر در ماه پایانی سال کالایی خریداری کرده و آن را ذخیره کنند، همان کالا را قطعا با 25 درصد افزایش قیمت می‌توانند در ماه اول سال به فروش برسانند».
وی می‌افزاید: «با ایجاد این شرایط محیطی برای کسب سود عده‌ای از سودجویان فراهم می‌شود و آنها می‌دانند که با خرید هر کالایی در اسفند ماه همان کالا را با افزایش قیمت در سال آینده به فروش خواهند رساند. این مشکل از نوع رفتار کارآفرینان بازرگان و افرادی است که نقدینگی زیادی را در اختیار دارند».
این عضو اتاق بازرگانی، خریدهای هیجانی از سوی مصرف‌کنندگان را نوعی واکنش برای جلوگیری از فقر بیشتر می‌داند و دراین‌باره می‌گوید: «ما اخیرا شاهد بودیم تا شایعه گرانی بنزین به میان آمد صف‌های طویل در پمپ بنزین‌ها ایجاد شد و افراد تلاش می‌کردند چند لیتر اضافه‌تر بنزین با نرخ فعلی را ذخیره کنند. درواقع به این نوع رفتار تئوری پیش‌بینی از آینده می‌گویند، در این شرایط وقتی افراد احساس خطر می‌کنند و شایعاتی درخصوص کمبود و یا گرانی کالاهای اساسی در جامعه پخش می‌شود اولین واکنشی که مصرف‌کنندگان به شایعات از خود نشان می‌دهند این است که ذخیره‌ای حداقلی از آن کالا را داشته باشند».
عدالتیان احساس ناامنی در جامعه را دلیلی برای ذخیره‌سازی کالا می‌داند و می‌گوید: «طبیعی است که هرچه احساس ناامنی در جامعه زیاد باشد و سرمایه اجتماعی دولت کاهش پیدا کند، عاملی برای خرید هیجانی از سوی افراد خواهد شد. هنگامی که این نوع رفتارها از سوی خانوارهای ایرانی در جامعه مشاهده می‌شود این تصور به وجود می‌آید که آنها به حدی درآمد دارند که اگر کالایی هر اندازه هم که گران شود توان خریدش را خواهند داشت، باید بگویم که این تئوری به شدت غلط است. ما باید بدانیم که مصرف‌کنندگان در یک حد محدودی می‌خواهند صرفه‌جویی کنند، به عبارتی دیگر این افراد می‌خواهند که از فقر بیشتر جلوگیری کنند. ما باید توجه داشته باشیم که این نوع رفتار خانوارها احتکار نیست و تنها از ترس فقر بیشتر دست به چنین خریدهای هیجانی می‌زنند. به عنوان مثال اگر خانواده‌ای ماهیانه 3 میلیون تومان درآمد داشته باشد، نمی‌توانند به خریدهای هیجانی در ابعاد بزرگ روی بیاورند چراکه درآمدهای نامحدود ندارند و تنها مقدار کمی از کالا را خریداری می‌کنند. متاسفانه از نوع خریدهای هیجانی اینگونه برداشت می‌شود که خانوارهای ایرانی دارای نقدینگی‌های کلان هستند و توانایی این را دارند که هر کالایی با هر میزان افزایش قیمت را نیز خریداری کنند».
وی در پایان احتکار اجناس توسط برخی از افراد را دلیل برای دامن زدن به مشکلات اقتصادی می‌داند و در این خصوص می‌افزاید: «ما باید بدانیم که ذخیره‌های انجام شده در بازارهای مختلف، توسط خانوارها نیست بلکه توسط افرادی است که مقدار زیادی نقدینگی در اختیار دارند و به مشکلات اقتصادی دامن می‌زنند. این افراد زمانی به سراغ ارز و سکه می‌روند و روز بعد به سمت بازار کالاهای اساسی جذب می‌شوند».
با وجود نظرات متفاوتی که درخصوص خریدهای هیجانی افراد وجود دارد، نمی‌توان آسیب‌هایی که توسط مصرف‌کنندگان به بازارهای اقتصادی وارد می‌شود را نادیده گرفت. به هرحال زمانی‌که عرضه یک کالا محدود و تقاضا برای آن زیاد باشد تعادل برهم خورده و یقینا این عدم تعادل بر قیمت‌ها تاثیرگذار خواهد بود. این درحالی است که شرایط روانی جامعه هم تحت‌تاثیر قرار گرفته و مشکلات دیگری را به دنبال خواهد داشت.




نظرات شما

ارسال دیدگاه

Protected by FormShield

ساير مطالب

رئیس‌جمهور از همین اختیارات هم استفاده مطلوب نکرد

گفت‌و‌گوی اصحاب رسانه با رییسی درباره "آزادی مطبوعات"

رهبر انقلاب: زمینه را برای روی کار آمدن دولت جوان و حزب‌اللهی فراهم کنید

چه اصراری به پخش دعوا است؟!

با نفت شوخی نکنید

امید به یار دشمن!

سرمقاله خراسان/ اقتصاد و اختیاراتی که نقد نشده است

سرمقاله کیهان/ مقاومت جاری است

سرمقاله شرق/ مسیر روشن شفافیت و جوان‌گرایی

سرمقاله اعتماد/ بوی خیر

سرمقاله ایران/ پاسداشت گفت‌وگو

سرمقاله دنیای اقتصاد/ پندارهای اشتباه جریان‌های سیاسی

سرمقاله جمهوری اسلامی/ تحلیل سیاسی هفته

سرمقاله رسالت/ منشور دشمن شناسی

سرمقاله سیاست روز/ سقوط دو ستونی‌ها

شهری که خواب را از چشمان سعودی ها ربوده است

محمد غرضی: هر کسی جای روحانی بود به همین وضع دچار می‌شد

38مدیر چندشغله وزارت‌کار چه‌کسانی‌بودند؟

شورش علیه سلطان

پهلوی چگونه بحرین را واگذار کرد؟

چرا در ایران نباید فدرالیسم پا بگیرد؟ حرف های خاتمی عجیب است!

روایت "واشنگتن پست" از بیم های تیم «بی»

جنگ اقتصادی ترامپ با مردم ایران

عصر جدید و فرزندان بی شناسنامه

آیا کاخ سفید می تواند در کنگره علیه ایران اجماع سازی کند؟

خودروسازان در لاک دفاعی

ساز جدایی ترامپ از بولتون

تیر فراکسیون امید به سنگ می‌خورد؟

افزایش افسردگی افسارگسیخته

مخالفت بازرگانان فلسطینی با معامله قرن

نبرد فراکسیون‌ها بر سر انتخابات هیات رییسه مجلس

خوانش اشتباه، وقت ایران را به جای آسیای میانه و قفقاز در اروپا و امریکا گرفت

روایت "ورایتی" از تاثیر تحریم بر سینمای ایران

تا کی قرار است نان تاریخ 10 هزار ساله‌مان را بخوریم؟

تغییر استراتژی سعودی‌ها؟

معرکه گیری آمریکایی منهای اروپا

پاسخ روشن ترامپ

ورود نابهنگام مجلس به فوتبال

آیا دولت نتانیاهو سقوط می کند؟

انتخابات پارلمان اروپا در یک نگاه

احمدی‌نژادی‌ها جریان سوم‌اند؟

رمزگشایی از یک سکوت مرموز

سوپر لیگ اروپا، ایده‏‌ای خلاف روح فوتبال

فرجام کوپن در انگلیس

جدال در شورای فرهنگی

هدف بن‌علوی از سفر به تهران

نفوذ خویشاوندان در اقتصاد ایران

سایه مرگ بر سر مخالفان بن سلمان

همتی: خریداران دلار ضرر می‌کنند

هزارتوی FATF